{"id":550,"date":"2026-09-09T13:30:12","date_gmt":"2026-09-09T13:30:12","guid":{"rendered":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/?page_id=550"},"modified":"2026-09-09T13:30:12","modified_gmt":"2026-09-09T13:30:12","slug":"za-kulisami-wczorajsze-swiatlo","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/?page_id=550","title":{"rendered":"Za kulisami wczorajsze \u015bwiat\u0142o"},"content":{"rendered":"\n

Kompleks \u201eVictoria” w Gliwicach \u2014 z kawiarni\u0105, kabaretem, kinem i \u0142a\u017ani\u0105 \u2014 powsta\u0142 w 1890 roku; kilka lat p\u00f3\u017aniej dobudowano do niego sal\u0119 teatraln\u0105, otwart\u0105 w 1899 roku jako Stadttheater. Teatr, mieszcz\u0105cy ponad tysi\u0105c widz\u00f3w i uznawany za jeden z najlepiej brzmi\u0105cych akustycznie na \u015al\u0105sku, wchodzi\u0142 w sk\u0142ad G\u00f3rno\u015bl\u0105skiego Teatru Trzech Miast. Sp\u0142on\u0105\u0142 w marcu 1945 roku, podpalony przez wojska Armii Czerwonej, i przez dziesi\u0119ciolecia trwa\u0142 jako ruina, a\u017c w latach 90. Fundacja Odbudowy Teatru odbudowa\u0142a go w surowej, nieotynkowanej formie, w jakiej stoi do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n

Za kulisami wczorajsze \u015bwiat\u0142o<\/em> to fotograficzny esej o pami\u0119ci miejsca zawieszonego mi\u0119dzy tym, czym by\u0142o, a tym, czym si\u0119 stanie. To zapis dualizmu wpisanego w sam\u0105 materi\u0119 budynku: ch\u0119\u0107 zachowania starego zderza si\u0119 tu z konieczno\u015bci\u0105 zabezpieczenia i odnowienia; niemiecko-polska historia nak\u0142ada si\u0119 na fizyczn\u0105 struktur\u0119 wn\u0119trz. Ogie\u0144 i woda przenikaj\u0105 si\u0119 tu w czasie, nie w opozycji \u2014 po po\u017carze w 1945 roku w piwnicach teatru uruchomiono miejsk\u0105 \u0142a\u017ani\u0119 z basenem, jakby ruiny na chwil\u0119 odzyska\u0142y drugie \u017cycie, by w latach 60. zn\u00f3w zamilkn\u0105\u0107, a\u017c do odbudowy w latach 90. Zniszczenie i pr\u00f3ba odnowy, powtarzaj\u0105ce si\u0119 w kolejnych ods\u0142onach tego samego miejsca \u2014 to napi\u0119cia, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rych budowana jest wizualna narracja cyklu.<\/p>\n\n\n\n

Dualizm ten obecny jest te\u017c w warsztacie: w serii \u0142\u0105czone s\u0105 zdj\u0119cia wykonane z lamp\u0105 b\u0142yskow\u0105 z tymi bez niej, na d\u0142ugim czasie na\u015bwietlania \u2014 w tych drugich autorka poszukuje przeb\u0142ysk\u00f3w \u015bwiat\u0142a, \u015blad\u00f3w obecno\u015bci i ulotno\u015bci, przemykaj\u0105cych przez ciemno\u015b\u0107 ruiny.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kompleks \u201eVictoria” w Gliwicach \u2014 z kawiarni\u0105, kabaretem, kinem i \u0142a\u017ani\u0105 \u2014 powsta\u0142 w 1890 roku; kilka lat p\u00f3\u017aniej dobudowano do niego sal\u0119 teatraln\u0105, otwart\u0105 w 1899 roku jako Stadttheater. Teatr, mieszcz\u0105cy ponad tysi\u0105c widz\u00f3w i uznawany za jeden z najlepiej brzmi\u0105cych akustycznie na \u015al\u0105sku, wchodzi\u0142 w sk\u0142ad G\u00f3rno\u015bl\u0105skiego Teatru Trzech Miast. Sp\u0142on\u0105\u0142 w marcu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-550","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/550","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=550"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/550\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":570,"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/550\/revisions\/570"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}