{"id":102,"date":"2026-04-27T10:03:56","date_gmt":"2026-04-27T10:03:56","guid":{"rendered":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/?page_id=102"},"modified":"2026-04-27T10:38:48","modified_gmt":"2026-04-27T10:38:48","slug":"sen-o-czarnym-zlocie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/?page_id=102","title":{"rendered":"Sen o czarnym z\u0142ocie"},"content":{"rendered":"\n

Duet Nomas Artis – Jadwiga Janowska i Christopher My\u015bko


Ropa, dawniej nazywana olejem skalnym, pozyskiwana jest w Karpatach od stuleci. Najpierw zbierano j\u0105 z powierzchni w\u00f3d i p\u0142ytkich studni kopanych go\u0142ymi r\u0119kami. \u0141ebacy \u2014 tak nazywano ludzi, kt\u00f3rzy wyci\u0105gali j\u0105 z zag\u0142\u0119bie\u0144 ziemi za pomoc\u0105 w\u0142osia ko\u0144skiego i wi\u0105zek traw \u2014 byli pierwszymi nafciarzami na d\u0142ugo przed tym, zanim ktokolwiek u\u017cy\u0142 tego s\u0142owa. Olej skalny leczy\u0142 choroby sk\u00f3ry, impregnowa\u0142 drewno, s\u0142u\u017cy\u0142 jako opa\u0142. Potem przysz\u0142y lampy, rafinerie, koleje i miliony \u2014 a z nimi ludzie z ca\u0142ego \u015bwiata. Kanadyjscy in\u017cynierowie, wiede\u0144scy bankierzy, francuscy inwestorzy, angielscy spekulanci. Galicja sta\u0142a si\u0119 trzecim producentem ropy na \u015bwiecie. Wydobycie zmieni\u0142o wszystko \u2014 budowano drogi, mosty, budynki, linie kolejowe. Zacofana prowincja na peryferiach Austro-W\u0119gier zamieni\u0142a si\u0119 w gor\u0105czkowy tygiel, kt\u00f3ry przyci\u0105ga\u0142 i po\u017cera\u0142 ludzkie nadzieje z jednakow\u0105 si\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Potem przysz\u0142y wojny i wyczerpuj\u0105ce si\u0119 z\u0142o\u017ca. Gor\u0105czka czarnego z\u0142ota wygas\u0142a. Obecnie ostatnie dzia\u0142aj\u0105ce kopalnie powoli si\u0119 zamyka.<\/p>\n\n\n\n

Ale ropa nie znikn\u0119\u0142a. Na polach wci\u0105\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 ciemne plamy, nad zaro\u015blami unosi si\u0119 charakterystyczny zapach. W lasach mo\u017cna znale\u017a\u0107 pozosta\u0142o\u015bci dawnych szyb\u00f3w, albo dzikie \u201estudzienki” \u2014 rury wkopane w ziemi\u0119, przykryte wiaderkami. Niekt\u00f3rzy mieszka\u0144cy okolicznych wsi wci\u0105\u017c czerpi\u0105 z nich rop\u0119 prowizorycznym sprz\u0119tem. Maluj\u0105 ni\u0105 drewniane p\u0142oty, gara\u017ce, szopki. Gest tak stary, \u017ce wydaje si\u0119 naturalny \u2014 jakby nigdy nie by\u0142o tu \u017cadnego przemys\u0142u, tylko ludzie i ziemia, kt\u00f3ra im co\u015b daje.<\/p>\n\n\n\n

Karpacko-Galicyjski Szlak Naftowy biegnie od Gorlic, przez Jas\u0142o, Krosno, Sanok, Ustrzyki Dolne, dalej przez Ukrain\u0119 \u2014 Borys\u0142aw, Drohobycz i Lw\u00f3w. Ale szlak to s\u0142owo myl\u0105ce – sugeruje co\u015b wytyczonego i gotowego do przej\u015bcia, a tymczasem tutaj trzeba wytrwale szuka\u0107.
<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Duet Nomas Artis – Jadwiga Janowska i Christopher My\u015bko Ropa, dawniej nazywana olejem skalnym, pozyskiwana jest w Karpatach od stuleci. Najpierw zbierano j\u0105 z powierzchni w\u00f3d i p\u0142ytkich studni kopanych go\u0142ymi r\u0119kami. \u0141ebacy \u2014 tak nazywano ludzi, kt\u00f3rzy wyci\u0105gali j\u0105 z zag\u0142\u0119bie\u0144 ziemi za pomoc\u0105 w\u0142osia ko\u0144skiego i wi\u0105zek traw \u2014 byli pierwszymi nafciarzami na […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-102","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/102","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=102"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/102\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":263,"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/102\/revisions\/263"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=102"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=102"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jadwigajanowska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}